تئوری‌‌های روابط بین‌الملل و خلأ نظریۀ اسلامی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار گروه روابط بین‌الملل دانشگاه علامه طباطبائی

چکیده

بررسی روابط ‌بین‌الملل نشان می دهد که دو عرصه از آن(چالش‌‌ تئوری‌های موجود در تحلیل واقعیات بین‌المللی و کاستی هائی آن به ‌لحاظ نظری) همچنان معرکه آراء اندیشمندان این حوزه است، در حالی که کاوش های مؤثری با تأکید دین و به ویژه اسلام، برای رفع چالش‌ها و دفع کاستی های آن صورت نگرفته است بنابراین، طرح نظریه اسلامی روابط بین‌الملل این سؤال را فرارو می نهد که نقصان‌های عینی و ناتوانی‌‌های تحلیلی تئوری‌پردازی در حوزه روابط بین‌الملل چیست؟(سئوال) نگارنده بر این گمان است: نظریه اسلامی از توان ترمیم خلاء معرفتی موجود، برخوردار است.(فرضیه) علی رغم موفقیت انگاره گرایی در نقد مادیت حاکم بر تئورهای بین الملل، خود دچار مادی گرای رقیق شده و از این رو، معرفی و رویکرد به ظرفیت نظام معرفتی اسلام در عرصه بین‌الملل اجتناب ناپذیر است.(هدف) ایننوشتار با تشریح چالش‌‌های نشأت یافته از جداسازی دین در این حوزه دانشی، به بیان کاوش‌های صورت گرفته جهت پر نمودن این خلاء معرفتی پرداخته و با نقد انگاره‌گرایی به‌عنوان آخرین تلاش در مناظره جاری روابط بین‌الملل، بر ضرورت روی آوری به اسلام تأکید می کند.(روش)ارتقاء توان تحلیلی تئورهای روابط بین المللی و خروج آن ها از بن بست موجود تنها با کاربست دین میسر است.(یافته)

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

International Relations Theories and Absence of an Islamic Theory Mojtaba Abdkhodaei

نویسنده [English]

  • Mojtaba Abdkhodaei
Assistant Professor of International Relations Department, Allameh Tabatabaei University
چکیده [English]

The study of international relations shows that scholars and thinkers of this realm were and are paying special attention to two fields, first; the challenges of existing theories in analyzing international realities and second, the theoretical deficiencies of these theories, whereas, there has not been an effective investigation, emphasizing religion and specially Islam, to resolve the challenges and eliminate the deficiencies. Therefore, introducing an Islamic theory of international relations puts forward the question that what are the objective deficiencies and analytical disabilities of theorizing in the field of international relations? (Question) The author believes that the Islamic theory enjoys the capability to bridge the existing epistemic gap. (Hypothesis)  Despite the success of ideationalism in criticizing the materiality which dominates the international theories, it suffers from a thin materialism, so introduction of and approach to the capacity of the epistemic system of Islam in international arena is inevitable. (Objective) This paper, while describing the challenges emanating from the separation of religion from the sphere of this field of study, expresses the explorations that have been carried out to bridge this epistemic gap and by criticizing ideationalism as the last attempt in current debates of international relations, emphasizes the need to turn to Islam. (Methodology) Improving the analytic ability of international relations theories and breaking the existing deadlock is only possible through the application of religion. (Finding)

کلیدواژه‌ها [English]

  • theory
  • international relations
  • ideationalism
  • Islamic Theory
  • Religion

الف. منابع استفاده شده

قران کریم

آکاریا، آمیتا و وبری بوزان (1389). نظریة غیرغربی روابط بین‌الملل، دیدگاه‌هایی در‌بارة آسیا و فراسوی آن، ترجمة علیرضا طیب، تهران: انتشارات مؤسسة فرهنگی مطالعات و تحقیقات بین‌المللی ابرار معاصر تهران.

ونت، الکساندر (1384). نظریة اجتماعی سیاست بین‌الملل، حمیرا مشیرزاده، تهران: دفتر مطالعات سیاسی و بین‌المللی.

ب. منابع رجوع شده

1.پالمر، ریچارد (1377). علم هرمنوتیک، محمد سعید حنایی کاشانی، تهران: هرمس.

2.لیتل، ریچارد (1389). تحول در نظریه‌‌های موازنة قوا، غلامعلی چگنی‌زاده، تهران: مؤسسة فرهنگی مطالعات و تحقیقات بین‌المللی ابرار معاصر تهران.