شناسایی مبانی نظری گفتمان اسلامی توسعه با محوریت آموزه‌های دینی و اندیشه‌های سیاسی امام خمینی(ره)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار گروه علوم سیاسی دانشگاه لرستان

چکیده

کاربست گفتمان غربی توسعه در کشورهای مسلمان نتایجی ناگوار در پی داشته، که از آن جمله تردید مسلمانان بر سر دوراهی‌های متعدد و نوین توسعه بوده‌است، اما بابی که اسلام در رویارویی با نظریه‌های معاصر غربی توسعه می‌گشاید چیست (سؤال)؟ گفتمان اسلامی توسعه، با اثرپذیری از تحولات تاریخ اسلام و جنبش‌های اصلاح دینی، با محوریت آموزه‌های اسلامی و اندیشه‌های سیاسی امام خمینی€، راهی نو فراروی مسلمانان گشوده‌است (فرضیه)، که بررسی آن در پرتو توجه به وحدت دینی، پیوستگی اسلامی و منافع ملی و نیز تأثیر آن بر تولید
و تداوم توسعه میسر است (روش). در مقالة حاضر کوشیده‌ایم ثابت کنیم که گفتمان اسلامی توسعه در مبانی نظری و عملی خود از استحکام لازم برخوردار است (هدف). همچنین، نتیجه گرفته‌ایم که لزوم عزم عمومی برای پیاده‌سازی گفتمان اسلامی، ضرورت تأسیس نهادهای مدنی مناسب و فعال در این راه و نیز اهتمام مردم به ارزش‌های دینی پیش‌نیاز دستیابی به توسعه به شمار می‌آید (یافته‌ها).

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Identifying the Theoretical Foundations of the Islamic Discourse of Development Based on Religious Teachings and Imam Khomeini's Political Thoughts

نویسنده [English]

  • *Mohsen Abdollahi
Assistant Professor of Political Science, Lorestan University
چکیده [English]

Applying western discourse of development in Muslim countries has had some unpleasant results, one of which has been Muslims' doubt on various and modern dilemmas of development. But what is the way that Islam opens in confronting contemporary western theories of development? (Question) Islamic discourse of development, being affected by changes of Islam history and religious reform movements, has opened a new way for Muslims based on religious teachings and Imam Khomeini's political thoughts (Hypothesis).  Investigating this discourse is possible in the light of considering religious unity, Islamic integrity, national interests and its effect on the birth and continuity of development (Method). In the present article, we have tried to prove that Islamic discourse of development in its theoretical and practical principles enjoys appropriate firmness and consolidation (Objective). Also, we concluded that the need for public determination for implementation of the Islamic discourse, the need for establishing suitable and active civil institutions, and people's diligence and care for religious values are the prerequisites for achieving development (Findings).

کلیدواژه‌ها [English]

  • Development
  • Islamic Discourse
  • Imam Khomeini
  • National Interests
  • religious teachings

قرآن مجید.

ابراهیمبای سلامی، غلام‌حیدر (1374). «تحلیلی تطبیقی از قیام امام حسین(ع)،» ماهنامة حضور، ش 12.

امام خمینی (1368). صحیفة نور، تهران، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، ج 3، 6، 8 و 21.

ـــــــــــ (1378). وصایای الهی- سیاسی، قم، دفتر تبلیغات اسلامی.

برزگر، ابراهیم (1385). تاریخ تحول دولت در اسلام و ایران، تهران، سمت.

بندرریگی، محمد (1382). المنجد، تهران، بیدگل.

روشندل، جلیل (1374). امنیت ملی و نظام بین‌المللی، تهران، سمت.

سبحانی، جعفر (1372). فروغ ابدیت، قم، دفتر تبلیغات اسلامی.

سیف‌زاده، سیدحسین (1384). نظریه‌پردازی در روابط بین‌الملل، تهران، سمت.

صالحی، هاشم (1381). نهج‌الفصاحهْْ، ترجمة ابراهیم احمدیان، قم، گلستان ادب.

عبدالهی، محسن (1386). جهانی شدن و مدیریت توسعة سیاسی، تهران، شرح.

ـــــــــــ (1390). نظریه‌های انقلاب و انقلاب اسلامی ایران، تهران، شرح.

عمید، حسن (1384). فرهنگ فارسی عمید، تهران، امیرکبیر.

فلاحی، اکبر (1385). سال‌های تبعید امام خمینی(ره)، تهران، مرکز اسناد انقلاب اسلامی.

قاسمی، فرهاد (1382). اصول روابط بین‌الملل، تهران، میزان.

قوام، سیدعبدالعلی (1384). اصول سیاست خارجی و سیاست بین‌الملل، تهران، سمت.

کلینی، محمد بن یعقوب (1388). اصول کافی، تحقیق علی‌اکبر غفاری، تهران، دارالکتب الاسلامیه.

مطهری، مرتضی (1376). پیرامون انقلاب اسلامی، تهران، صدرا.

ـــــــــــ (1383). نهضت‌های اسلامی در صد ساله اخیر، تهران، صدرا.

موثقی، سیداحمد (1384). جنبش‌های اسلامی معاصر، تهران، سمت.

نقیب‌زاده، احمد و مهدی عباسی (1381). تحولات روابط بین‌الملل ازکنگرة وین تا امروز،
تهران، قومس.