اصل بقاء رویکرد رئالیستی در روابط بین‌الملل ازمنظر اندیشۀ اسلامی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار دانشکده علوم انسانی دانشگاه بولی سینا

2 عضو هیأت علمی دانشگاه پیام نور

چکیده

اصل بقاء در رویکرد رئالیستی،پدیده‌ای نو به شمار می‌رود (تاریخچه)؛ اما مبانی، چرایی و نقد آن ازمنظر اندیشۀ اسلامی، موشکافانه حلاجی نشده است (پیشینه)! این رویکرد می‌تواند شامل دو زیرشاخۀ اساسی باشد: اول، ارزیابی مبنای داروینیستی اصل بقاء در نظریۀ رئالیستی؛ و دوم، ارزیابی تفاوت در مدلول «بقاء» در رویکرد اسلامی در یک طرف، و نظریۀ رئالیستی در طرف دیگر (مسئله). ازاین‌رو، پرسش اصلی این است که زیرساخت داروینیستی اصل بقاء چگونه در چهارچوبِ اندیشۀ اسلامی قابل تجزیه‌وتحلیل است (سؤال)؟ نوع متفاوت نگاه اسلام به موضوع بقاء و هدف از تشکیل نظام سیاسی، علت اساسی شکاف در رویکرد اسلامی و غربی دربارۀ اصل بقاست (فرضیه). مقالۀ حاضر، با آشکار ساختن زیرساخت داروینیسم اجتماعی اصل بقاء در رویکرد بین‌المللی رئالیست‌ها، به نقد و ارزیابی آن ازمنظر اندیشۀ اسلامی می‌پردازد (هدف). این نوشتار، در چهارچوب مفهوم شالوده‌شکنی ژاک دریدا، خواهد کوشید از مفهوم بقاء، به‌عنوان یکی از اصلی‌ترین مفاهیم مطرح در تبیین به‌اصطلاح واقع‌گرایانۀ روابط بین‌الملل، ساختارشکنی کند و زمینۀ بازاندیشی در این اصل را فراهم سازد (روش)؛ و کشف نقاط اختلاف‌برانگیز در رویکرد اسلامی و غربی دربارۀ اصل بقاء در روابط بین‌الملل از دستاوردهای مقاله است (یافته).

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Principle of the Survival of Realist Approach in International Relations from the Viewpoint of Islam

نویسندگان [English]

  • MOHAMMAD JAVAd harati 1
  • reza soliemani 2
1 assosiat professor at bu- ali sina university
2 faculty member at payam nor university
چکیده [English]

The principle of survival in realist approach is regarded as a new phenomenon (History); however, the principles, its necessity and critique from the viewpoint of Islam have not been analyzed (Background)! This approach can encompass two basic sub-branches: first, assessing the Darwinist principles of the principle of survival in realist theory; and second, assessing the difference in the notion of "survival" in the Islamic approach in one hand, and in realist theory on the other (Problem). Therefore, the main question is: How the Darwinist infrastructure of the principle of survival can be analyzed in the framework of Islamic thought (Question)? The viewpoint of Islam to the issue of survival and the goal of establishing a political system is the main reason of the gap in the Islamic and western approaches regarding the principle of survival (Hypothesis). The present article criticizes and evaluates the principle of survival in the international approach of realists by revealing its Darwinist infrastructure (Objective). The present paper, in the framework of the concept of Jacque Derrida's deconstruction, tries to deconstruct the concept of survival as one of the main concepts in the so-called realistic explanation of international relations and provide the ground for rethinking in this principle (Methodology); and discovering the disputing points in the Islamic and western approaches regarding the principle of survival in international relations is another achievement of this article (Finding).

کلیدواژه‌ها [English]

  • The Principle of Survival
  • Realism
  • Defense
  • cooperation
  • The Pure Life
  • Protecting the System and Islam

ازغندی، علیرضا و روشندل، جلیل (1388). مسائل نظامی و استراتژیک معاصر، تهران، سمت.

احمدی، محمدرضا (بهار 1384). «امنیت؛ مفاهیم، مبانی و رویکردها، قسمت دوم: رویکرد اسلامی»، مربیان، سال پنجم، ش 15، ص 76-111.

باقرزاده، محمدرضا (پاییز و زمستان 1391). «تدابیر اسلام برای پیشگیری از نقض حقوق بشر در محیط بین‌الملل»، معرفت سیاسی، ش 8، ص 69-89.

 پیرمرادی، محمدجواد (پاییز و زمستان 1393). «نقد و بررسی کارآمدی منطق اثبات‌گرایانه در حوزۀ انسان‌پژوهی براساس اندیشۀ اسلامی»، انسان‌پژوهشی دینی. ش 32، ص 109-138.

جعفرپیشه، مصطفی (پاییز 1389). «حق تمرد و وجوب حفظ نظام ازمنظر اهل بیت‰ و اهل سنت»، پژوهشنامه حکمت و فلسفۀ اسلامی، ش33، ص 61-86.

جوادی آملی، عبدالله (1378). تفسیر موضوعی قرآن‌کریم: حیات حقیقی انسان. قم، اسراء.

رفیعی، علی (زمستان 1384). «حیات طیبۀ انسان (براساس حکمت نظری و عملی قرآن‌کریم)» مربیان، ش 18، ص 5-41.

ضمیران، محمد (1382). نیچه پس از هایدگر، دریدا و دلوز، تهران، هرمس.

ـــــــــــــ (1379). ژاک دریدا و متافیزیک حضور، تهران، هرمس.

طباطبایی، محمدحسین (اسفند 1388). «قرآن و قانون تنازع بقاء و انتخاب اصلح»، درس‌هایی از مکتب اسلام، ش3، ص 7-12.

عالم، عبدالرحمن (1383). تاریخ فلسفۀ سیاسی غرب، تهران، مرکز چاپ و  انتشارات وزارت امور خارجه.

قوام، سیدعبدالعلی (1386). روابط بین‌الملل نظریه‌ها و رویکردها. تهران، سمت.

ماکیاولی، نیکولو (1377). گفتارها، ترجمۀ محمدحسن لطفی، تهران، خوارزمی.

مطهری، مرتضی (1383). انسان کامل. تهرانۀ  صدرا.

ملکشاهی، مرضیه (بهار 1394). «ترجمه چیست (3)»، فصلنامۀ مترجم، سال بیست و چهارم، ش 56، ص3-34.

مهدی آزادبنی، رمضان (بهار 1390). «نقد اعتبار کلامی نظریه کمبود منابع زیستی در آیات قرآن‌کریم»، قبسات، ش 59، ص 87-102.

مورگنتا، هانس جی (1376). سیاست میان ملت‌ها، ترجمۀ حمیرا مشیرزاده، تهران، دفتر مطالعات سیاسی و بین‌المللی وزارت امور خارجه.

هابز، توماس (1380). لویاتان، ترجمۀ، حسین بشیریه، تهران، نی.

وارنوک، مری (1380). فلسفۀ اخلاق در قرن بیستم، ترجمۀ ابوالقاسم فنایی، قم، بوستان کتاب.

Buzan, Barry; Waever, Ole; De Wilde, Jaap (1998). Security: A New Framework for Analysis. Boulder, CO: Lynne Rienner

Crook, Paul (1994). Darwinism, War and History. New York: Cambridge University Press.

Darwin, Charles (1902). The Decent of Man. London: P.F. Collier and Son.

Mikics, D (2009). Who Was Jacques Derrida?: An Intellectual Biography. New Haven & London: Yale University Press.

Niebuhr, Reinhold (1960). Moral Man and Immoral Society. New York: Charles Scribner’s Sons.

Machiavelli, Niccole (1965). The Chief Works and Others. Translated by A. Gilbert. 3 vols. Durham: Duke University Press.

Spencer, Herbert (1964). First Principles. London: C.A. Watts and Co.

Sens, Alenn; Stoett, Peter (2005). Global Politics: Origins, Currents and Directions. Toronto: Nelson Thomson. 

Thucydides (1972). History of the Peloponnesian War. Translated by Rex Warner. Harmondsworth: Penguin Books.

Tyson, L (2006). Critical Theory Today: A User-Friendly Guide. New York & London: Routledge, Taylor&Francis Group.

Waltz, Kenneth, (1979). Theory of International Politics. Boston, MA: McGraw-Hill.

Kydd, Andrew (2009). “Sheep in Sheeps Clothing: Why Security Seeker do not Fight Each Other”. Security Studies. Vol.7. Issue1. pp: 114-155.

Kateb, George (2003),"Democratic Individualism and Its Critics." Annual Review of Political Science 6: 275-305.

Thayer, Bradley A (Fall 2000), “Bringing in Darwin: Evolutionary Theory, Realism, and International Politics,” International Security Vol 25. No.2.pp: 124-151

Vaknim, Sam (2005) the misconception of scarcity, United Press International, http://samvak.tripod.com/scarcity.html. Accessed June 18, 2017