پژوهش های سیاست اسلامی

پژوهش های سیاست اسلامی

بررسی مولفه های تمدن ساز انقلاب اسلامی بر اساس کتاب ولایت فقیه امام خمینی ره)

نوع مقاله : مقالات پژوهشی

نویسنده
استادیار گروه معارف اسلامی، دانشکده الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران
چکیده
بررسی مؤلفه ‌های تمدن‌ساز در کتاب ولایت فقیه امام‌ خمینی (ره) که ترسیم‌کنندة راه آیندة نظام اسلامی از سال 1348 در دوران تبعید بوده و بیان‌ کنندة شروط بقا و تداوم نظام اسلامی در اندیشة تمدنی ایشان می‌باشد، حائز اهمیت است. بر این مبنا، برای شناخت مؤلفه ‌های تمدن‌ سازی، پرسش اصلی این است که در راستای کتاب ولایت فقیه امام‌خمینی، مهم ‌ترین مؤلفه ­های تمدن ‌ساز چه مواردی می‌باشد؟ برای این منظور در این نوشتار تلاش شد با استفاده از روش علل اربعه در فلسفه، علل چهارگانة مدل و الگوی علمی تمدن‌سازی در کتاب ولایت فقیه بررسی شود. بر این ‌اساس، علت‌ های مادی تمدن‌ سازی در کتاب ولایت فقیه عبارت‌اند از: منابع شناختی، منابع اخلاقی و منابع فقهی. علت فاعلی تمدن‌سازی در کتاب ولایت فقیه عبارت‌ است از: نظام ‌سازی مبتنی بر ولایت فقیه. علت صوری تمدن‌ سازی در کتاب ولایت فقیه عبارت‌ است از: پاسخ به خواسته‌ های اولیة تمدن، خواسته ‌های ثانویة تمدن و خواسته‌ های عالی تمدن؛ و علت غایی تمدن ‌سازی در کتاب ولایت فقیه عبارت‌ است از: پرورش انسان مهذّب و تربیت ‌یافته مطابق با اعتقادات، اخلاق و احکام دین اسلام.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

Examining the civilization-building components of the Islamic Revolution based on Imam Khomeini's Velayat al-Faqih

نویسنده English

Hamidreza Moniri
Assistant Professor, Department of Islamic Studies, Faculty of Theology and Islamic Studies, Mazandaran University, Babolsar, Iran
چکیده English

It is important to examine the civilization-building components in Imam Khomeini's book Wilayat Faqih, which has been charting the future path of the Islamic system since 1348 during the exile period, and which states the conditions for the survival and continuity of the Islamic system in his civilizational thought. Based on this, in order to know the components of civilization, the main question is, according to Imam Khomeini's Wilayat Faqih book, what are the most important components of civilization? For this purpose, in this article, an attempt was made to investigate the four causes of the model and the scientific model of civilization in the book of Velayat al-Faqih by using the method of Arbaah causes in philosophy. Based on this, the material causes of civilization in the book of Velayat al-Faqih are: cognitive sources, moral sources and jurisprudential sources. The effective cause of civilization in the book of Velayat al-Faqih is: System building based on Velayat al-Faqih. The formal cause of civilization in the book of Velayat al-Faqih is: response to the primary demands of civilization, secondary demands of civilization and higher demands of civilization; And the ultimate cause of civilization in the book of Wilayat al-Faqih is: raising a polite and well-educated human being in accordance with the beliefs, morals and rules of the Islamic religion.

کلیدواژه‌ها English

"Islamic Civilization"
"Civilization"
"The Book of Wilayat Faqih"
"Arba'a Causes"
"Imam Khomeini"
اردبیلی، عبدالغنی(1381). تقریرات فلسفه امام خمینی. تهران، موسسه نشر و تنظیم آثار امام خمینی.
استراوس، آنسلم؛ کوربین، جولیت (1384). اصول و روش تحقیق کیفی: نظریه مبنایی؛ روش ها و شیوه ها. (بیوک محمدی، مترجم). تهران، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.
بیانات آیت الله خامنه ای، دسترسی در : https://farsi.khamenei.ir.
پارسانیا، حمید، و اسلامی تنها، اصغر (1392). عقلانیت سکولار و قدسی در ساحت جهان دانی. جهان داری و جهان آرایی. آیین حکمت، 1(16)، 43-7.
پیروزمند، علیرضا، و خورشیدی، محمد(1403). مولفه های ساختاری تمدن سازی اسلامی(با رویکرد آینده پژوهی). مطالعات بنیادین تمدن نوین اسلامی، 3(1)، 329-352.
حسنلو، امیرعلی (1397). الگوی حکومتی امام خمینی و پایه‌ریزی تمدن نوین اسلامی.  جریان­شناسی دینی معرفتی در عرصه بین الملل، 1(1)، 31- 50.
خاتمی، سید احمد، و دهقان، محمدحسن، و مقیسه، رضا (1401). نقش نرم‌افزاری ولایت فقیه و فقه حکومتی در ایجاد تمدن نوین اسلامی. مطالعات سیاسی تمدن نوین اسلامی، 3(1)، 113-134.
سالم، مریم، سعیدی‌مهر، محمد، و اکبریان، رضا (1389). تحلیل معنایی علیت در فلسفه ارسطو و ابن سینا. حکمت سینوی، 44(14)، 1-16.
شریف‌الرضی، محمدبن‌حسین. (1379). نهج البلاغه. (محمد دشتی، مترجم). قم، دفتر نشر الهادی.
شیرافکن، محمود (1397). ظرفیتهای فقه اسلامی در تراز تمدن اسلامی. معارف فقه علوی، 4(6)، 107-87.
صدرالمتألهین، محمد بن ابراهیم (1387). شواهدالربوبیه. (علی بابایی، مترجم). تهران، مولی.
صدرالمتألهین، محمد بن ابراهیم (1981م). الحکمة المتعالیة فی الأسفار العقلیة الأربعة. بیروت، دار احیاالتراث.
عظیمی، ابوالقاسم، حسینی، سید محمد، و دشتی، محمد (1400). واکاوی علل شتاب‌دهنده ایجاد تمدن نوین اسلامی در اندیشه مقام معظم رهبری. سیاست متعالیه، 9(33)، 223-244.
قهرمان، میثم، و کشاورز، هادی (1395). تحلیل محتوای کیفی الگوی نظام سیاسی در کتاب ولایت فقیه امام خمینی. دانش سیاسی، 24(1)، 139-162.
کلینی، محمد بن یعقوب (1407). اصول کافی. ( علی­ اکبر غفاری، مترجم). تهران، دارالکتب الاسلامیة.
لک زایی، نجف (1389). روش شناسی اندیشه سیاسی امام خمینی. رهیافت سیاسی و بین المللی، 23(1)، 100-77.
لک زایی، رضا (1401). مبانی ارزش شناختی تمدن نوین اسلامی. مبانی ارزش شناختی تمدن نوین اسلامی. مطالعات سیاسی تمدن نوین اسلامی، 1(4)، 229-254.
لک زایی، نجف، الهامی، علی، و لک زایی، رضا (1399). نقش قدرت در تأسیس تمدن نوین اسلامی در منظومه فکری امام خمینی. مطالعات بنیادین تمدن نوین اسلامی، 3(1)، 29-58.
لک زایی، نجف، و دلیر، بهرام (1391). غایات و اهداف نظام سیاسی متعالیه. علوم سیاسی، 59(15)،  74-61.    
لک­زایی، نجف، و سنقری، محمد ( 1394). الگوی اسلامی پیشرفت براساس مفاهیم قرآن کریم. سیاست متعالیه، 8(3). 7-28.
مهرآور گیگلو، شهرام (1400). شناسایی مولفه های دانشگاه تمدن ساز ایرانی-اسلامی: یک مطالعه فراترکیب. مطالعات معرفتی در دانشگاه اسلامی، 25(86)، 132-153.
مصباح یزدی، محمد تقی (1366). آموزش فلسفه. تهران، سازمان تبلیغات.
مرتضوی شاهرودی، سید محمود، ساجدی، ابوالفضل، و مصباح، علی(1397). بررسی و نقد مبانی هرمنوتیکی پل ریکور، کلام اسلامی، 105(1)، 150-115.
موسوی خمینی، سید روح الله(1434ه ق ). ولایت فقیه. تهران، موسسة تنظیم و نشر آثار امام خمینى(ره).
موسوی خمینی، سید روح الله  (بی­تا).ولایت فقیه، تهران، موسسة تنظیم و نشر آثار امام خمینى(ره).
موسوی خمینی، سید روح الله (1392). تفسیر سوره حمد. تهران، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی(ره).
موسوی خمینی، سید روح الله (1378 الف). صحیفه امام، تهران، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی(ره).
موسوی خمینی، سید روح الله (1378 ب). جهاد اکبر. قم، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی (ره).
موسوی خمینی، سید روح الله (1378 پ). آداب الصلاة. قم، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی (ره).
موسوی خمینی، سید روح الله (1377). شرح چهل حدیث. تهران، موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی(ره).
موسوی خمینی، سید روح الله  (1382). شرح حدیث« جنود عقل و جهل». تهران، موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی(ره).
موسوی خمینی، سید روح الله (1372). استفتائات امام خمینى. قم، موسسه نشر و تنظیم آثار امام خمینی.
موسوی خمینی، سید روح الله (1409ه ق). دروس تفسیر سوره حمد جهاد اکبر یا مبارزه با نفس نامه هاى اخلاقى - عرفانى، نامه‏ هاى ‏اخلاقى. تهران، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی(ره).
دوره 12، شماره 25 - شماره پیاپی 25
بهار و تابستان
شهریور 1403
صفحه 151-173

  • تاریخ دریافت 19 خرداد 1403
  • تاریخ بازنگری 12 شهریور 1403
  • تاریخ پذیرش 13 شهریور 1403