پژوهش های سیاست اسلامی

پژوهش های سیاست اسلامی

اصول تعاملات سیاسی حضرت یوسف (علیه السلام) با حکومت غیر الهی

نوع مقاله : مقالات پژوهشی

نویسندگان
1 دانشیار گروه سیاست، پژوهشکده نظام‌های اسلامی، پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، قم ایران
2 دانشجوی دکتری قرآن و علوم سیاسی، مجتمع آموزش عالی علوم انسانی، جامعة المصطفی العالمیه، قم، ایران،
چکیده
در نگرشی کلی دو نظام سیاسی ترسیم‌ پذیر است: نظام سیاسی الحادی که حکومت را برای دستیابی به اهداف مادی می خواهد و انسان موحد نباید با آن همکاری کند و نظام سیاسی توحیدی که مطابق با دستورهای الهی است و برنامه ها و قوانین آن، درجهت سامان بخشی به امور مادی و معنوی است و برای دستیابی به اهدافش، باید با آن همکاری کرد. اما مهم رصد الگوی قرآن‌ کریم برای ترسیم تعاملات با نظام سیاسی غیرالهی است. در موارد متعددی از قرآن‌ کریم اصول تعاملات سیاسی، برای موحدان ترسیم شده است، ازجملة آن‌ ها، تعامل حضرت یوسف (ع) با حکومت غیرالهی مصر باستان است. این نوشتار در پی این پرسش است که اصول تعاملات سیاسی حضرت یوسف (ع) با آن حکومت چیست و در فرضیه تأکید شده است که با وجود شرایط احقاق حق یا مصلحتی اهم، حضرت یوسف (ع) تعامل همکاری‌جویانه با حکومت غیرالهی مصر را در پیش گرفت که مبتنی بر اصولی بنیادین چون خدامحوری و هدایتگری به توحید، راست‌گویی و درستکاری، عدالت‌محوری، حاکمیت شایستگان، حکمت گرایی و مدیریت سیاسی آینده نگر بود؛ اموری که بسترهای رشد فرهنگ توحیدی را فراهم ساخت. این مهم با تحلیل اسنادی و تفسیر استنطاقی به انجام رسیده است.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

Principles of political interactions of Prophet Yusuf (peace be upon her) with non-divine government

نویسندگان English

Seyed Kazem Seyed Bagheri 1
Lerpong Sayed 2
1 Associate Professor, Department of Politics, Research Institute of Islamic Systems, Research Institute of Islamic Culture and Thought, Qom, Iran
2 Doctoral student of Quran and Political Sciences, Humanities Higher Education Complex, Al-Mustafa Al-Alamiya University, Qom, Iran.
چکیده English

In a general view, two political systems can be drawn: the atheistic political system that wants the government to achieve material goals and the monotheistic human being should not cooperate with it, and the monotheistic political system that is in accordance with divine orders and its programs and laws It is a part of material and spiritual affairs, and to achieve its goals, it is necessary to cooperate with it. But it is important to observe the model of the Holy Quran to draw interactions with the non-divine political system. In several cases of the Holy Quran, the principles of political interactions have been outlined for the monotheists, among them is the interaction of Prophet Yusuf (pbuh) with the non-divine government of ancient Egypt. This article follows the question of what are the principles of the political interactions of Hazrat Yusuf (pbuh) with that government and it is emphasized in the hypothesis that despite the conditions of right or expediency, Hazrat Yusuf (pbuh) cooperated with the godless government of Egypt. He assumed that it was based on fundamental principles such as God-centeredness and guidance to monotheism, honesty and integrity, justice-centeredness, rule by the worthy, wisdom and forward-looking political management; Things that provided the foundations for the growth of monotheistic culture. This task has been done with documentary analysis and inferential interpretation.

کلیدواژه‌ها English

Non-Divine Government
Political Interaction
Prophet Yusuf
قرآن کریم، (ترجمه فولادوند و ناصر مکارم شیرازی).
ابن بابویه‌، ابوجعفر، محمد بن على (1385). علل الشرائع، قم، مکتبة الداوری.
ابن منظور الأنصاری، محمد بن مکرم (1408). لسان العرب. بیروت، دار احیاء التراث العربی.
اخوان صفا (1396). رسائل اخوان الصفاء و خلان الوفاء. بیروت، الدّار الإسلامیه.
حر عاملی، محمد بن حسن (1370). وسائل الشیعه. قم، موسسه آل البیت علیهم السلام لاحیاء التراث.
اعرابی، غلامحسین، فراهان‌فرد، سعید، و موسوی شلحه، سید محمد رضا (1398). مدیریت اقتصادی در چارچوب اقتصاد مقاومتی با تکیه بر سیره ی حضرت یوسف(علیه السلام) (از نگاه مفسران فریقین). پژوهش­های تفسیر تطبیقی، 3(9) 145-168.
اندلسی، ابن عطیه عبدالحق بن غالب (1422). المحرر الوجیز فی تفسیر الکتاب العزیز. (عبدالسلام عبدالشافی محمد، محقق). بیروت، دارالکتب العلمیة.
تهرانی، مجتبی (1391). اخلاق الهی. (محمّدرضا جبّاران، تدوین کننده). تهران، پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی.
جوادی آملی، عبدالله (1388). ادب فنای مقربان. قم، نشر إسراء.
جوادی آملی، عبدالله (1395). تفسیر تسنیم. قم، إسراء.
مصطفوی، حسن (1385).  التحقیق فی کلمات القرآن الکریم. قم، مرکز نشر آثار علامه مصطفوی.
حسینی شاه‌عبدالعظیمی، حسین (1363). تفسیر اثنی عشری. تهران، میقات.
خسروپناه، عبدالحسین، پورعزت، علی­اصغر، و محمدنژاد چاوشی، حبیب (1393). وسعت معنایی عدالت در قرآن. مطالعات تفسیری، 5(17)، 49-74.
 خلیل بن احمدالفراهیدی (1414). کتاب العین. قم، مؤسسة النشر الاسلامی.
موسوی خمینی، سیدروح الله (1323). کشف الاسرار. قم، مصطفوی.
دیباجی، محمدعلی (1387). پیامبران دولتمرد؛ پژوهشی درباره مدل­های حکومت دینی در قرآن. تهران، مرکز پژوهش­های مجلس شورای اسلامی.
راغب اصفهانی، حسین بن محمد (1412). مفردات الفاظ القرآن. بیروت، دارالقلم‌.
رجبی، محمود (1380). انسان شناسی. قم، موسسه آموزشی پژوهشی امام خمینی.
رسولی محلاتی، سیدهاشم (1374). قصص قرآن یا تاریخ انبیاء. تهران، چاپ هشتم، فرهنگ اسلامی.
سیدباقری، سیدکاظم (1394). قدرت سیاسی از منظر قرآن کریم. تهران، پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی.
سیدباقری، سیدکاظم (1398). عدالت سیاسی در قرآن کریم. تهران. پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی.
شیرازی، ناصر مکارم (1353). تفسیر نمونه. تهران، دارالکتب الاسلامیه.
شیرازی، ناصر مکارم، و همکاران (1385). اخلاق در قرآن. قم، مدرسه الامام علی بن ابی طالب.
صدر، سیدمحمدباقر(1434). المدرسه القرآنیه، قم، دارالکتاب الاسلامی.
طباطبایی، سیدمحمدحسین (1417). المیزان فی تفسیر القرآن. قم، دفتر انتشارات اسلامی.
طبرسى، فضل بن حسن‏ (1372). مجمع البیان فی تفسیر القرآن. ( هاشم رسولی، مترجم). تهران، ناصر خسرو.
طیب، سیدعبدالحسین (1378) اطیب البیان فی تفسیر القرآن‌. تهران، انتشارات اسلام‌.
عرب­شاهی کریزی، احمد (1395). بررسی عدالت در قرآن کریم در سه محور. مطالعات قرآنی، 7(28)، 109-132.
فخر رازی، محمد بن عمر (1420). مفاتیح الغیب. بیروت، دار احیاء التراث العربی.
فضل الله، سید محمد حسین (1419). تفسیر من وحی القرآن. بیروت، دار الملاک للطباعة و النشر.
فراهیدی، خلیل بن احمد (1409). العین. قم، نشر هجرت.
فیض کاشانی، ملامحسن (1399). تفسیر الصافی. بیروت، مؤسسه الاعلمی للمطبوعات.
فیومى، احمد بن محمد مقرى (1414). المصباح المنیر فی غریب الشرح الکبیر للرافعی. قم، دارالهجرة.
قرائتی، محسن (1388). تفسیر نور. تهران، مرکز فرهنگى درسهایى از قرآن.
کاشانی، ملأ فتح‌الله (1336). منهج الصادقین فی الزام المخالفین. تهران، کتاب‌فروشی علمی.
مجلسی، محمدباقر (1403). بحارالانوار. بیروت، دارالاحیا التراث العربی.
معین، محمد (1391). فرهنگ فارسی معین. تهران، امیرکبیر.
موحدی­نژاد، محمد (1389). سیمای مدیر موفق (در سوره یوسف ع). تهران، موسسه فرهنگی درس‌هایی از قرآن.
نراقی، مهدی (1369)، أنیس الموحّدین. تهران، الزهراء.
دوره 12، شماره 25 - شماره پیاپی 25
بهار و تابستان
شهریور 1403
صفحه 12-32

  • تاریخ دریافت 21 خرداد 1403
  • تاریخ بازنگری 18 شهریور 1403
  • تاریخ پذیرش 01 مهر 1403