پژوهش های سیاست اسلامی

پژوهش های سیاست اسلامی

تبیین و تحلیل مبانی فقهی آرای آیت‌الله خامنه‌ای در دفاع از امنیت اجتماعی و روانی

نوع مقاله : مقالات پژوهشی

نویسندگان
1 استادیار گروه فقه و حقوق اسلامی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه بزرگمهر قائنات، قائن، ایران
2 دانشیار گروه فقه و حقوق اسلامی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه بزرگمهر قائنات، قائن، ایران
چکیده
با عنایت به اینکه آموزه­ های اسلام از جامعیت برخوردار بوده و برنامه­ای مدون برای تمامی ابعاد زندگی انسان دارند، نوشتار حاضر کوشیده است در پژوهشی مسئله­محور، با اتخاذ رویکرد توصیفی-تحلیلی، مواردی از احکام فقهی را که به نحوی با مقوله امنیت اجتماعی و روانی مرتبط هستند، شناسایی نموده و آرای آیت‌الله خامنه‌ای را در این باب مورد مداقه قرار دهد. نیک ­پیداست که مواضع ایشان از این جهت حائز اهمیت شایان است که معظم ­له ضمن اینکه فقیهی حاذق می­باشند، در طول سالیان، از رهگذر مدیریت جامعه تجارب ارزشمندی کسب نموده و با تأسی به آموزه­های دینی، پیاده­سازی تعالیم راهبردی شریعت را مدنظر قرار داده­اند؛ لذا تبیین رویکرد ایشان می­تواند به مثابه الگویی درخشان فراروی مدیران جامعه قرار گیرد. یافته ­های پژوهش حکایت از آن دارد که پرداختن به مقوله دفاع از امنیت اجتماعی و روانی در میراث فقهی، در ضمن مباحثی همچون محاربه و افساد فی ­الارض، بحث جهاد دفاعی، تحریم جرایم جنسی و همچنین برخی از آموزه ­های دیگر از قبیل حرمت غیبت، دروغ، تهمت و... که تأمین کننده امنیت جامعه است تبلور یافته است و جلوه­های این موارد و تشریح، بسط و روشنگری آ‌ن‌ها در بیانات آیت‌الله خامنه‌ای به نحو روشنی قابل استخراج و شناسایی است.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

Explanation and Analysis of the Jurisprudential Bases of Ayatollah Khamenei's Opinions in Defense of Social and Psychological Security

نویسندگان English

Morteza Keshavarzi Valdani 1
Ali Mohammadian 2
1 Assistant Professor, Department of Fiqh and Islamic Law, Faculty of Humanities, Bozormehr Qaenat University, Qaen, Iran
2 Associate Professor, Department of Islamic Jurisprudence and Law, Faculty of Humanities, Bozormehr Qaenat University, Qaen, Iran
چکیده English

Considering that the teachings of Islam are comprehensive and have written plans for all aspects of human life, the present article has tried to find some cases of jurisprudence that are somehow related to the category of social and psychological security in a problem-oriented research, by adopting a descriptive-analytical approach. are related, identify and examine the opinions of Ayatollah Khamenei in this regard. It is obvious that his positions are important from the point of view that he is a skilled jurist, over the years, he has gained valuable experiences through the management of society, and he has taken into consideration the implementation of the strategic teachings of the Shari'a, based on religious teachings; Therefore, the explanation of his approach can be used as a shining example for the managers of the society. The findings of the research indicate that addressing the category of defending social and psychological security in jurisprudential heritage, including discussions such as war and corruption on earth, defensive jihad, prohibition of sexual crimes and also some other doctrines such as the sanctity of occultation, Lies, slander, etc., which ensure the security of the society, have crystallized and the manifestations of these cases and their explanation, expansion and enlightenment can be clearly extracted and identified in the statements of Ayatollah Khamenei.

کلیدواژه‌ها English

Defense
social security
psychological security
jurisprudential heritage
opinions of Ayatollah Khamenei
قرآن کریم، ترجمه آیت ­الله ناصر مکارم شیرازی
ابن منظور، محمد بن مکرم (1414). لسان العرب. بیروت، دارالفکر.
ابن­فارس، احمد(1404). معجم مقاییس اللغه. قم، مکتب الاعلام الاسلامی.
آشوری، داریوش (1382). دانشنامه سیاسی. تهران. نشر مروارید.
افتخاری اصغر؛ و نهازی، غلامحسین (1389). امنیت عمومی در اندیشه و بیانات مقام معظم رهبری. دانش انتظامی، 12(3). 7-50.
آمدى، عبدالواحد بن محمد (1366). غرر الحکم و درر الکلم. قم، دفتر انتشارات اسلامى.
برقى، احمد بن محمد بن خالد (1371). المحاسن، قم. دارالکتب الإسلامیه.
بروجرى، آقاحسین طباطبایى (1429). منابع فقه شیعه. تهران، ‏فرهنگ سبز.
جزایری، شریعتمدار (1379). امنیت در فقه سیاسى شیعه. علوم سیاسی، 3(9)، 5-31.
جعفرى، محمد تقى (1418). منابع فقه. تهران، موسسه نشر کرامت.
جلیلوند، محسن؛ و هاشمی، راضیه (1401). امنیت اجتماعی در آرا امام خمینی(ره) و مقام معظم رهبری. مطالعات منافع ملی. 8(29). 149-172.
جمعى از محققان در پژوهشگاه تحقیقات اسلامى(1428). جهاد در آینه روایات. قم، زمزم هدایت.
جمعى از محققان (1429). فرهنگ موضوعى جهاد و دفاع. قم، انتشارات زمزم ‏هدایت.
راغب اصفهانی، حسین بن محمد (1404). المفردات فی غریب القرآن. قم، دفتر نشر کتاب.
ری­شهری، محمد محمدی (1391). دانشنامه قرآن و حدیث. قم، دارالحدیث.
سروش، عبدالکریم (1378). بسط تجربه نبوی. تهران، مؤسسه فرهنگی صراط.
شایگان، فریبا (1392). تهدیدهای امنیت اجتماعی از دیدگاه مقام معظم رهبری. نظریه ‌های اجتماعی متفکران مسلمان، 3(2)، 245-271. https://doi.org/10.22059/jstmt.2013.55728
شهید اول، محمد بن مکى عاملی (1419). ذکرى الشیعة فی أحکام الشریعة. قم، مؤسسه آل البیت.
شهید اول، محمد بن مکى (1410). اللمعه الدمشقیه فی فقه الإمامیه. بیروت، دارالتراث.
طباطبایی، محمدحسین (1387). المیزان فی تفسیر القرآن. قم، تبیان.
طبرسی، فضل بن حسن (1427). مجمع البیان. بیروت، دار المرتضى.
طریحى، فخرالدین (1416). مجمع البحرین. تهران، کتابفروشى مرتضوى.
علامه حلی، حسن بن یوسف (1420). تحریر الأحکام الشرعیة. قم، مؤسسه امام صادق(ع).
علیدوست، ابوالقاسم (1394). ماهیت و چیستی شناسی «فقه‌ امنیّت» و «فقه‌ امنیّتی». حکومت اسلامی، 20(4)، 5-26.
عمید زنجانى، عباسعلى (1421). فقه سیاسى. تهران، انتشارات امیر کبیر.
فراهانى، میرزا ابوالقاسم قائم مقام (1426). رساله جهادیه. قم، مؤسسه دایره المعارف ‏فقه اسلامى.
فراهیدى، خلیل بن احمد (1409). کتاب العین. قم، مؤسسه دارالهجره.
فیومی، احمد بن محمد (1414). المصباح المنیر. قم، مؤسسه دارالهجره.
قرائتی، محسن (1374). تفسیر نور. تهران، مؤسسه در راه حق.
کلینى، محمد بن یعقوب (1407). الکافی. تهران، دارالکتب الإسلامیه.
مجلسى دوم، محمد باقر بن محمد تقى (1410ق). بحار الأنوار. بیروت، مؤسسه الطبع و النشر.
مشکینى، میرزاعلى (1419). مصطلحات الفقه. قم، نشر الهادی.
مطهرى، مرتضى (1376). فقه و حقوق(مجموعه آثار). قم، صدرا.
مطهری، مرتضی (1372). مقدمه‏ای بر جهان بینی اسلامی. تهران، انتشارات صدرا.
مطهری، مرتضی (1381). آشنایی با علوم اسلامی(جلد 1). تهران، انتشارات صدرا.
معین، محمد (1380). ‌فرهنگ فارسی(یک‌جلدی‌). تهران‌، سرایش‌.
مکارم شیرازى ناصر (1371). تفسیر نمونه. تهران، دارالکتب الإسلامیة.
مکارم شیرازى، ناصر (1426). أنوار الفقاهة-کتاب التجارة. قم، انتشارات مدرسه امام علی(ع).
مکارم شیرازی، ناصر (1427). دائرة المعارف فقه مقارن. قم، انتشارات مدرسه امام على(ع).
منتظری، حسینعلى (1409). مبانى فقهى ‏حکومت اسلامى. قم، مؤسسه کیهان
موسوى خمینى، سید روح اللّه (1379). تحریرالوسیله. قم، مؤسسه مطبوعات دارالعلم.
نجفى، محمد حسن (1404). جواهر الکلام فی شرح شرائع الإسلام. بیروت، دارإحیاء ‏التراث العربی.
نصر، سیدحسین (1382). جوان مسلمان و دنیای متجدّد. تهران، طرح نو.
نورى، میرزاحسین (1408). مستدرک الوسائل و مستنبط المسائل. مؤسسه آل البیت، بیروت.
هاشمی شاهرودى، محمود  (1426). فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت. قم، دائره المعارف فقه اسلامى.
هاشمی شاهرودی، سید محمود (1376). محارب کیست و محاربه چیست. قم، فقه اهل بیت فارسی. 3(11). 143-200.
دوره 12، شماره 25 - شماره پیاپی 25
بهار و تابستان
شهریور 1403
صفحه 128-149

  • تاریخ دریافت 14 تیر 1403
  • تاریخ بازنگری 22 شهریور 1403
  • تاریخ پذیرش 10 مهر 1403