پژوهش های سیاست اسلامی

پژوهش های سیاست اسلامی

فلسفه سیاسی اسلامی و دولت کارآمد: با تاکید بر آرای صدرالمتألهین

نوع مقاله : مقالات پژوهشی

نویسندگان
1 دانش‌آموخته دکتری علوم سیاسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایران
2 استادیار گروه جامعه شناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایران
چکیده
امروزه کارآمدی دولت یکی از دغدغه های مهم اندیشمندان و جوامع محسوب می‌شود. معیار ارزیابی عمومی از یک نظام سیاسی، از جمله میزان تحقق کارآمدی است. نوشتار حاضر تلاشی است در جهت ظرفیت ‌سنجیِ فلسفه سیاسی اسلامی با تمرکز بر آراء و دیدگاه‌های ملاصدرا در مواجهه با ملاحظات پیش‌گفته. فرضیه این است که فلسفه سیاسی به ویژه فلسفه سیاسی اسلامی، ظرفیت های مناسبی جهت بحث در‌باب بنیادهای کارآمدی دولت دارد که از این میان فلسفه سیاسی صدرالمتألهین به عنوان یکی از شعب مهم فلسفه سیاسی اسلامی، ظرفیت ویژه ای جهت ورود به این مبحث دارد. روش مورد استفاده در این مقاله، روش توصیفی- تحلیلی است. در مقاله حاضر هم بر بنیادهای کارآمدی و هم بر عناصر و مؤلفه‌ های آن تاکید می‌شود. در یافته های تحقیق با توجه به نوع نگاه ملاصدرا به موضوع کارآمدی دولت چند بُعد مورد مطالعه و بررسی قرار گرفتن از جمله؛ قدرت، مردم و کارآمدی دولت در تلقی ملاصدرا، ملاصدرا و سه اصلِ کارآمدی، نقد اجتماعی به مثابه بنیاد کارآمدی؛ خوانشی نو از حکمت متعالیه، ملاصدرا و نگرش منظومه ای به کارآمدی، کارآمدی انسان، شرط کارآمدی دولت، و  وجهِ ترکیبیِ کارآمدی در تلقی ملاصدرا ( کارآمدیِ چندلایه). یافته‌های بحث نشان می‌دهد که کارآمدی دولت عمیقاً دغدغه ملاصدرا  بوده است و در این راستا، وی کارآمدی انسان را بنیاد کارآمدی دولت می‌ داند.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

Islamic Political Philosophy and Efficient Government: With Emphasis on the Opinions of Sadrul Matalhin

نویسندگان English

Mohsen Jabbarnejad 1
Sadegh Panahinasab 2
1 PhD in Political Science, Faculty of Humanities, Yasouj University, Yasouj, Iran
2 Assistant Professor, Department of Sociology, Faculty of Literature and Humanities, Yasouj University, Yasouj, Iran
چکیده English

Today, government efficiency is one of the important concerns of thinkers and societies. The standard of public evaluation of a political system is, among other things, the degree of realization of efficiency. The present article is an attempt to measure the capacity of Islamic political philosophy by focusing on Mullah Sadra's opinions and views in the face of the aforementioned considerations. The hypothesis is that political philosophy, especially Islamic political philosophy, has the appropriate capacity to discuss the foundations of the government's efficiency, among which the political philosophy of Sadr al-Mutalahin, as one of the important branches of Islamic political philosophy, has a special capacity to enter this topic. The method used in this article is the descriptive-analytical method. In the present article, both the foundations of efficiency and its elements and components are emphasized. In the findings of the research, according to Mullah Sadra's view on the issue of government efficiency, several dimensions were studied and investigated, including; Power, people and the efficiency of the government in the perception of Mulla Sadra, Mulla Sadra and the three principles of efficiency, social criticism as the foundation of efficiency; A new reading of the sublime wisdom of Mulla Sadra and a systematic approach to efficiency, human efficiency, the condition of government efficiency, and the combined aspect of efficiency in Mulla Sadra's perception (multi-layer efficiency). The findings of the discussion show that the efficiency of the government has been a deep concern of Mulla Sadra, and in this regard, he considers human efficiency to be the foundation of the government's efficiency.

کلیدواژه‌ها English

Government
Efficiency
Mulla Sadra
Political Philosophy
Human
اشتری تفرشی، علیرضا ( 1402). مفهوم دولت کارآمد در قوانین الوزاره ابوالحسن ماوردی ( د.450 ق): با نگاهی به رهیافت مفهومی توماس اسپریگنز. دولت پژوهی، 9(36)، 61-98.
اشتراوس، لئو و کراپسی، جوزف ( 1398). تاریخ فلسفه سیاسی. (یاشار جیرانی و شروین مقیمی، مترجمان). تهران، روزگار نو.
بشیریه، حسین ( 1386). عقل در سیاست. تهران، نگاه معاصر. .
جبارنژاد، محسن ( 1400). فلسفه سیاسی و کارآمدی دولت. قم، پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی.
رضوانی، محسن ( 1392). اشتراوس و فلسفه سیاسی اسلامی. قم، انتشارات موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی.
صدرالدین شیرازی، محمدبن ابراهیم ( 1392). رساله سه اصل. (محمد خواجوی، مصحح). تهران، مولی.
صدرالدین شیرازی، محمدبن ابراهیم ( 1391). کسر اصنام الجاهلیه. (شهربانو محلاتی، مترجم). تهران، برگ سبز.
صدرالدین شیرازی، محمد ابن ابراهیم ( 1384). اسفار اربعه. (محمد خواجوی، مترجم). تهران، مولی.
طالب­زاده، حمید ( 1396). گفت و گویی میان هگل و فیلسوفان اسلامی؛ تهران: هرمس.
فطرس، محمد حسن (1382). درآمدی بر مطالعات تطبیقی نظام های اقتصادی، همدان، دانشگاه بوعلی سینا.
لک‌زایی، شریف ( 1395). فلسفه سیاسی صدرالمتالهین. قم، پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی.
صدرالدین شیرازی، محمد ابن ابراهیم (1354). المبدء والمعاد. (جعفر شاه‌ نظری و محمد ذبیحی، مصححان).  تهران، بنیاد حکمت متعالیه.
واعظی، احمد ( 1395). درآمدی بر فلسفه سیاسی اسلامی. قم، پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی.
صدرالدین شیرازی، محمد ابن ابراهیم (1981). الحکمه المتعالیه. بیروت، داراحیاء التراث العربی.
Strauss, L. (1944) How to Study Medieval Philosophy. at the Fourth Institute of Biblical and Post-Biblical Studies. by The University of Chicago. All rights reserved. interpretation, Spring 1996, Vol. 23, No. 3.
دوره 12، شماره 25 - شماره پیاپی 25
بهار و تابستان
شهریور 1403
صفحه 175-194

  • تاریخ دریافت 04 مرداد 1403
  • تاریخ بازنگری 24 شهریور 1403
  • تاریخ پذیرش 10 مهر 1403