پژوهش های سیاست اسلامی

پژوهش های سیاست اسلامی

تکنیک‌های شناختی عملیات روانی جریان متدانی در فضای سایبر و تحلیل روان‌شناختی آن بر اساس نظریه امنیت متعالیه

نوع مقاله : مقالات پژوهشی

نویسنده
دانش‌آموخته دکتری انقلاب اسلامی دانشگاه معارف اسلامی، قم، ایران.
10.22034/ipr.2025.454852.2128
چکیده
گسترش فضای سایبری منجر به بهره‎برداری فعالان جریان متدانی از عملیات روانی شده است. این عملیات، به‎عنوان یک فرآیند پیچیده برای جلب ‎توجه افکار عموم جامعه طراحی ‎شده است. پژوهش حاضر به دنبال دستیابی به راهبردهای شناختی عملیات روانی بوده و از روش تحلیل محتوای کیفی استفاده نموده است. جامعه‎ی آماری موردبررسی، فضای سایبری ازجمله شبکه‎های پیام‎رسان است که با گردآوری گزاره‎های مرتبط و نسبت سنجی میان داده‎های گردآوری‎شده، راهبردهای شناختی جبهه متدانی در شش تاکتیک طبقه‎بندی ‎شده است. یافته‎های مربوط به جستجوی جملات توصیفی و تبیینی مرتبط با پژوهش، طبق نظریه امنیت متعالیه موردبررسی و تحلیل قرار گرفتند. یافته‎های پژوهش حاکی از آن است که عملیات روانی در حوزه راهبرد شناختی شامل 6 تاکتیک: فریب (4 تکنیک)، تصویرسازی (3 تکنیک)، القا (4 تکنیک)، تحریف ادراکی (4 تکنیک)، مدیریت تعویق و توجه (3 تکنیک)، کنترل بازتاب (2 تکنیک) است. نتایج به‎دست‎آمده در این پژوهش قابلیت ارتقای آگاهی، تقویت توان دفاعی، کمک به تصمیم‎گیری و زمینه‎سازی برای اقدامات پیشگیرانه را داراست.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

Cognitive techniques of psychological operation of the flow of students in the space of the site and its psychological analysis based on the theory of superior security

نویسنده English

Mohammad Ali Hamedani
PhD student in Islamic Revolution, Islamic Education University, Qom, Iran.
چکیده English

The expansion of cyberspace has led to the exploitation of psychological operations by activists of the methodological movement. This operation is designed as a complex process to attract the attention of the public. The present study seeks to achieve cognitive strategies of psychological operations and uses the qualitative content analysis method. The statistical population under study is cyberspace, including messaging networks, which, by collecting relevant statements and comparing the collected data, have classified the cognitive strategies of the methodological front into six tactics. The findings related to the search for descriptive and explanatory sentences related to the research were examined and analyzed according to the theory of transcendental security. The research findings indicate that psychological operations in the field of cognitive strategy include 6 tactics: deception (4 techniques), imagery (3 techniques), induction (4 techniques), perceptual distortion (4 techniques), delay and attention management (3 techniques), and reflection control (2 techniques). The results obtained in this study have the potential to raise awareness, strengthen defense capabilities, aid decision-making, and pave the way for preventive measures.

کلیدواژه‌ها English

Transcendental security
political psychology
psychological operations
cyberspace
آبراهامیان، یرواند (1387). ایران بین دو انقلاب. (محمدی، فتاحی، مترجمین). تهران، نی.
آزاد، حجت‌الله (1398). روانشناسی دروغگویی: انگیزش، همبستههای شناختی، بسترها و راه اصلاح. مطالعات اخلاق کاربردی (اخلاق). 9 (34): 57-82.
اقدسی، علینقی، و محمودی، ایرج (1390). بررسی رابطه استفاده از اینترنت و انزوای اجتماعی (مطالعه موردی: دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی واحد تبریز). مطالعات جامعهشناسی، 3 (11): 79-92.
أمین البیدری، دهند (1981). أراضی فلسطین بین المزاعم الصهیونیة و حقائق التاریخ. قاهره، جامعة الدول العربیة. برزگر، ابراهیم (1389). ساختار فهم اندیشه سیاسی اسلام. دانش سیاسی. 12: 43-72.
بناءنیاسری، ماشاالله (1385). تشکیل قرارداد در فضای سایبر. پژوهشهای حقوقی. 9، 44-62.
بیاباننورد، علیرضا (1384). مبانی تئوریک عملیات روانی در الگوهایی اجتماعی. عملیات روانی. 2 (7): 78-99.
جان بزرگی، مسعود، و نوری، ناهید (1394). نظریههای بنیادین روان درمانگری و مشاوره (اصول، فنون و مطابقتهای فرهنگ). قم، پژوهشگاه حوزه و دانشگاه.
جنیدی، رضا (1389). تکنیکهای عملیات روانی و شیوههای مقابله. مشهد، به نشر.
جوکار، رضا، و ایزدی، منیره (1393). تبیین نظریه شرطی شدن در تبلیغات فرهنگی و تجاری. چیدمان. 3(8):1 -11.
حسنزاده، رمضان (1386). انگیزش و هیجان. تهران، ارسباران.
حسینی، حسین (1377). تبلیغات و جنگ روانی. تهران، دانشگاه امام حسین†.
خانی آرانی، الهه (1402)، شایعات رایج فضای مجازی (شایعات سیاسی). قم، معارف.
ذوالفقاری، مهدی (1391). اصول و مبانی عملیات روانی (درآمدی بر اهداف، ابزارها و روشها). تهران، دانشگاه امام صادق†.
ربر، آرتور اس (1390). فرهنگ روانشناسی توصیفی. (یوسف کریمی و همکاران، مترجمین). تهران، رشد.
رحیم زاده، سوسن، و پور اعتماد، حمیدرضا، و عسگری، علی، و حجت، محمدرضا (1390). مبانی مفهومی احساس تنهایی: یک مطالعه کیفی. روانشناسی تحولی (روانشناسان ایرانی). 8(30): 123-141.
روزبه، حسین، و ماهپیشانیان، مهسا (1394). از تغییر اذهان تا تسخیر قلوب؛ دیپلماسی دیجیتالی امریکا علیه جمهوری اسلامی ایران. مطالعات عملیات روانی. 39 - 60.
سالاریفر، محمدرضا، و همکاران (۱۳۹۶). روانشناسی اجتماعی با نگرش به منابع اسلامی. قم، پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، تهران، سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاهها.
سبیلان ارستانی، حسن (1384). نحوه صحیح پوشش رسانهای در مقابله با تروریسم. عملیات روانی. 3 (10): 134-153.
 ستوده، هدایت الله (1373). درآمدی بر روانشناسی اجتماعی. تهران، آوای نور.
سید محمدی، یحیی (1382). نظریه یادگیری. تهران، روان.
شایرر، ولیلیام (1377). ظهور و سقوط آدلف هیتلر. (هرمز همایون پور، مترجم). تهران، سهامی.
شکاریان، ناصر، و شکارچیان، امیر، و شیخزاده، محمد (1396). بررسی سوگیریها و خطاهای شناختی. مقاله ارائهشده در اولین همایش بینالمللی مطالعات و تحقیقات علوم انسانی و اسلامی.
شیروانی، محمد (1401). عملیات روانی در شبکههای اجتماعی. اصفهان، آرما.
صادقی، جهانبخش، و همکاران (1394). مبانی روانشناسی نظامی. تهران، دانشگاه افسری امام علی†.
صفاتاج، مجید (1387). فرهنگ جامع فلسطین. تهران، سفیر اردهال، جلد 2.
عاصف، رضا (1384). عملیات و جنگ روانی. تهران، معاونت اطلاعات ستاد مشترک سپاه.
فرانکن، رابرت (1389). انگیزش و هیجان. (اسفند آباد، محمودی و امامی پور، مترجمین). تهران، نی.
فرگاس، جوزف پی (1379). روانشناسی تعامل اجتماعی (رفتار میان فردی). (بیگی و فیروز بخت، مترجمین). تهران، ابجد.
فیروزیان، شبیر (1398). مقدمهای بر روانشناسی از دیدگاه قرآن: بر اساس آثار آیتالله مصباح یزدی. قم، موسسه آموزشی و پژوهشی امامخمینیŠ.
کازنو، ژان (1367). جامعهشناسی وسایل ارتباطجمعی. (باقر ساروخانی و محسنی، مترجمین). تهران، اطلاعات.
کریمی، یوسف (1373). رسانهها و راههای تقویت مشارکت مردم درصحنههای سیاسی و اجتماعی. قم، دفتر تبلیغات.
لکزایی، نجف (1389). کاربردهای امنیتی انسانشناسی حکمت متعالیه. مطالعات راهبردی. 50: 63-84.
لکزایی، نجف (1398). امنیت متعالیه. قم، پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی.
لویمی، خالد (1386). مقایسه کاربرد فنون جنگ رسانهای در دو شبکه ماهوارهای خبری العالم و الحره. عملیات روانی. 5 (17): 97-139.
ماهپیشانیان، مهسا (1386). راهکارهای آمریکا برای جنگ نرم با جمهوری اسلامی ایران. عملیات روانی. 1(1)، 98-121.
محدثی، حسن (1388). بررسی وضعیت صداقت عمومی و راهکارهای ارتقای آن. تهران، شورای عالی انقلاب فرهنگی.
محمدی نجم، سید حسین (1384). متقاعدسازی و افکار عمومی در رسانههای غرب. مطالعات عملیات روانی. (9): 43-65.
مصطفوی، حسن (1368). التحقیق فی کلمات القرآن الکریم. تهران، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی.
مظاهری، محمدعلی، و پسندیده، عباس (1390). مثلث ایمان الگوی ابعادی رابطه انسان با خدا. قم، دارالحدیث.
مقدم، والنتاین م (1385). کارگران زن ایران تاریخ کارگران زن در ایران عصر جدید. (یزدان فرخی، زمانه، مترجمین). 5، 48: 64 – 73.
مندارس، هانری، و گورویج (1354). مبانی جامعهشناسی. (باقر پرهام، مترجم). تهران، امیرکبیر.
منظور، محمد بن مکرم بن على، و ابوالفضل، جمالالدین (1300). لسان العرب. بیروت، دارصادر.
الیاسی، محمدحسین (1383). متقاعدسازی در تئوری و عمل. عملیات روانی. 2 (5): 6-31.
Gary R. VandenBos (2013), APA dictionary of clinical psychology, 1st ed, American Psychological Association, Washington, DC.
دوره 12، شماره 26 - شماره پیاپی 26
پائیز و زمستان
اسفند 1403
صفحه 118-145

  • تاریخ دریافت 10 اردیبهشت 1403
  • تاریخ بازنگری 23 شهریور 1403
  • تاریخ پذیرش 28 بهمن 1403