پژوهش های سیاست اسلامی

پژوهش های سیاست اسلامی

تفسیر سیاسی اجتماعی از مفهوم قرآنی قسط و عدل از منظر آیت الله خامنه ای

نوع مقاله : مقالات پژوهشی

نویسنده
استادیار پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، تهران، ایران
10.22034/ipr.2025.485756.2202
چکیده
این پژوهش، تفسیر سیاسی اجتماعی از مفهوم قرآنی قسط و عدل را از منظر آیت‎الله خامنه‎ای بررسی می‎کند. هدف ارائه تفسیر و تبیین عملی، انضمامی و اجتماعی سیاسی با توجه به اصل معنای قسط و عدل از آیات قرآنی با تمرکز بر رویکرد آیت‎الله خامنه است. در این پژوهش، از ادبیات نظری شبکه و زنجیره مفاهیم هم‎نشین برای تبیین مفاهیم قرآنی و غیر قرآنی همسو با مفاهیم قسط و عدل استفاده شده است. در این دیدگاه، اجرای عدالت، در حیطه اجتماع و سیاست، نوعی حق و تکلیف است و به‎صورت یک «ارزش مطلق» دیده می‎شود. در یافته تحقیق می‎توان گفت که؛ بدون تحقق عدالت در مقام اجرا و عمل، در جنبه‎های اجتماعی و سیاسی امکان رشد، تعالی و پیشرفت جامعه ممکن نخواهد شد. لازمه پیشرفت جامعه اسلامی، در کنار استفاده از تجربیات بشری، دوری از نسخه‎های سرمایه‎داری و تکیه‎بر ابعاد عملی و انضمامی عدالت در سطح و لایه‎های جامعه و مبارزه با فقر، فساد و تبعیض در ابعاد اجتماعی و سیاسی است. عدالت‎خواهی شاخص نظام اسلامی و به‎عنوان یکی از اصول دائمی انقلاب اسلامی است و توسعه یک جامعه هم‎زمان نیازمند «عدالت‎خواهی» است.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

Social political interpretation of the Qur'anic concept of installment and justice from the perspective of Ayatollah Khamenei

نویسنده English

AliReza Daneshyar
Assistant Professor, Institute of Humanities and Cultural Studies, Tehran, Iran
چکیده English

This research examines the socio-political interpretation of the Quranic concept of installment and justice from the perspective of Ayatollah Khamenei. The aim is to present and explain the practical, concrete and social politics according to the principle of the meaning of installments and justice from the Quranic verses by examining Ayatollah Khamenei. In this research, the theoretical literature of the network and related concepts have been used to explain the Quranic and non-Quranic concepts aligned with the concepts of installment and justice. In this view, the implementation of justice, in the field of society and politics, is a kind of right and obligation and is seen as an "absolute value". Without the realization of justice in the implementation, in the social and political aspects, it is not possible to progress the society and it is necessary for the progress of the Islamic society, along with the use of human experiences, to stay away from the capitalist versions and rely on the practical aspects of justice at the level and layers of the society and fight against poverty, corruption and discrimination. Seeking justice is an indicator of the Islamic system and as one of the permanent principles of the Islamic revolution(Findings).

کلیدواژه‌ها English

'
' Ayatollah Khamenei'
' Quranic concept'
' installment'
' justice'
' social political'
' commentary
قرآن کریم
ابن منظور، محمد بن مکرم (1408 ه.ق). لسان العرب. قم، نشر ادب اُلحوزه.
اخوان طبسی، حسین روح‎الله داوری (1397). صورت‎بندی مفهوم عدالت در قرآن کریم بر مبنای معناشناسی واژه «قسط». پژوهشنامه تفسیر و زبان قرآن، 7 (1). 107-128.
ابوالحسن (سید رضی)، محمد بن حسن (بی‎تا). نهج‎البلاغه. (سید جعفر شهیدی، مترجم). تهران، شرکت انتشارات علمی و فرهنگی.
آقائی مزرعه شاهی، محمدتقی، (1398). الگوی نظری مفهوم «عدالت» در اندیشه سیاسی حضرت آیت‎الله خامنه‎ای (حفظه الله)، سلسله همایش‎های بین‎المللی گام دوم انقلاب اسلامی (مقالات اولین همایش بین المللی گام دوم انقلاب).1(1). 17-32.
بختیاری، صادق (1382). تحلیلی از توزیع درآمد با استفاده از روش پارامتریک. تهران، وزارت امور اقتصادی و دارایی.
بیانات آیت‎الله خامنه‎ای، دسترسی در: https://farsi.khamenei.ir/.
پالمر، فرانک، (1366). نگاهی تازه به معناشناسی. تهران، نشر مرکز.
جعفری نسب، سیدحسین (1400). بررسی مستندات قرآنی و روایی بیانات مقام معظم رهبریK درباره تحقق عدالت سیاسی و اجتماعی. پژوهش‎های انقلاب اسلامی،10(38). 79-106.
حکیمی، محمدرضا، (1376). تعریف عدالت از زبان امام صادق†، نقد و نظر، 2(2 و 3). 56-79.
سجادی، سید جعفر، (1375). فرهنگ علوم فلسفی و کلامی. تهران، امیرکبیر.
رستمی رضا و محمد صادق نصراللهی(1399). بایسته‎های عدالت‎خواهی از دیدگاه رهبر معظم انقلاب. مطالعات راهبردی،  23(89). 5-30.
علیزاده، حامد و علی محسنی مشتقین (1402). تبیین ابعاد عدالت اجتماعی در منظومه فکری حضرت آیت‎الله خامنه‎ای. اندیشه سیاسی در اسلام. 10(36). 79-100.
مهاجرنیا، محسن (1388). فلسفه عدالت در اندیشه سیاسی مقام معظم رهبری. قبسات، 14(51). 5-35.
تمدن فرد، فاطمه(1400) عدالت اجتماعی در دیدگاه مقام معظم رهبری. تهران، پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات.
خامنه‎ای، آیت‎الله سید علی (1391). پیشوای صادق. تهران، انقلاب اسلامی.
صفوی، کوروش (1387). درآمدی بر معناشناسی. تهران، سوره مهر.
مطهری، مرتضی (1377). عدل الهى (مجموعه آثار، ج‏1). تهران، صدرا.
معین، محمد (1362). فرهنگ فارسی معین (ج 2). تهران، امیرکبیر.
Campbell, Lyle (1998). Historical Linguistics: An Introduction. USA: Edinburgh University Press.

  • تاریخ دریافت 06 آبان 1403
  • تاریخ بازنگری 02 اسفند 1403
  • تاریخ پذیرش 27 اسفند 1403