پژوهش های سیاست اسلامی

پژوهش های سیاست اسلامی

الگوی مقاومت با تاکید بر آیات استقامت در قرآن

نوع مقاله : مقالات پژوهشی

نویسندگان
1 دانش‎آموخته کارشناسی ارشد مدیریت دولتی، دانشگاه جامع امام حسین.
2 دانشیار مدیریت راهبردی و عضو هیئت‎علمی دانشگاه جامع امام حسین
10.22034/ipr.2025.513030.2252
چکیده
استقامت از مفاهیم بنیادی قرآن است که دارای مفهومی چندبعدی است و نقش کلیدی در تثبیت ایمان، پایبندی به مسیر حق و مقابله با چالش‎ها دارد. هدف این تحقیق، ارائه یک الگوی ساختاریافته از مفهوم مقاومت در قرآن و شناسایی عناصر کلیدی آن است. این عناصر شامل شرایط علّی، شرایط مداخله‎گر، شرایط زمینه‎ای، راهبردها و پیامدها می‎شود. پژوهش به شیوه کیفی و با استفاده از روش داده ‎بنیاد صورت پذیرفته و داده‎ها از متن قرآن استخراج گردیده‎اند. سوره‎های منتخب شامل توبه، هود، فصلت، احقاف، جن، یونس، تکویر و شوری هستند. نتایج پژوهش نشان می‎دهد عوامل علی شامل یقین به وعده‎های الهی، اعتماد به خدا در سختی‎ها، ذکر و یاد خدا، پایبندی به اصول اخلاقی و مقاومت در برابر وسوسه‎ها هستند. از سوی دیگر، ناامیدی، دل‎بستگی به دنیا، ضعف اراده و ترس از قدرت‎های ظالم، ازجمله عوامل مداخله‎گری‎ هستند که می‎توانند مانع از استقامت شوند. همچنین، فقدان بصیرت در برابر فتنه‎‎ها و نداشتن آگاهی نسبت به تجارب گذشته، ازجمله شرایط زمینه‎ساز شکست مقاومت می‎باشند. در مقابل، راهبردهایی همچون ترویج عدالت اجتماعی، تقویت امنیت، مبارزه با ظلم، تحکیم ایمان و گسترش آگاهی، موجب افزایش استقامت می‎شوند. پیامدهای استقامت شامل رشد معنوی، دریافت یاری الهی، موفقیت اجتماعی و پاداش اخروی است.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

Resistance Model with Emphasis on Verses of Perseverance in the Quran

نویسندگان English

Behzad Moradipour 1
abdolah mobini dehkordi 2
1 Graduated from Master of Public Administration, Imam Hussein University.
2 Associate Professor of Strategic Management and Faculty Member, Imam Hussein University
چکیده English

.
Perseverance is one of the fundamental concepts of the Quran, which has a multidimensional concept and plays a key role in establishing faith, adhering to the path of truth, and confronting challenges. The aim of this research is to present a structured model of the concept of resistance in the Quran and identify its key elements. These elements include causal conditions, intervening conditions, contextual conditions, strategies, and consequences. The research was conducted in a qualitative manner using the grounded data method, and the data were extracted from the text of the Quran. The selected surahs include At-Tawbah, Hood, Fussilat, Ahqaf, Jinn, Yunus, Takwir, and Shuri. The results of the research show that the causal factors include certainty in divine promises, trust in God in difficulties, remembrance of God, adherence to moral principles, and resistance to temptations. On the other hand, despair, attachment to the world, weakness of will, and fear of oppressive powers are among the interfering factors that can prevent perseverance. Also, lack of insight in the face of temptations and lack of awareness of past experiences are among the conditions that lead to the failure of resistance. In contrast, strategies such as promoting social justice, strengthening security, fighting oppression, strengthening faith, and expanding awareness increase perseverance. The consequences of perseverance include spiritual growth, receiving divine help, social success, and rewards in the hereafter.

کلیدواژه‌ها English

Endurance
patience
trust
stability
a pattern of endurance
قرآن کریم.
ابن اثیر، مجدالدین ابی فیض سید محمد مرتضی حسینی واسطی (1414 ق). تاج العروس من جواهر القاموس. بیروت، دار الفکر.
اشتراوس، آ و کوربین، ج (1998 م). مبانی تحقیق کیفی: تکنیک‎ها و روش‎ها برای توسعه نظریه زمینه‎ای. تهران، انتشارات ساج.
اندلسی، ابوریحان محمد بن یوسف (1420 ق). البحر المحیط فی التفسیر. بیروت، دارصادر.
بانو امین، نصرت (1361). مخزن العرفان در تفسیر قرآن. تهران، نهضت زنان مسلمان.
بحرانی، هاشم بن سلیمان (1107 ق). تفسیر روایی البرهان. (رضا ناظمیان، علی گنجیان، مترجمان). تهران، کتاب صبح.
جعفری، یعقوب (1398). تفسیر کوثر. قم، هجرت.
حسینی همدانی، محمد (1380). انوار درخشان در تفسیر قرآن. تهران، مسلم.
دهخدا، علی‎اکبر (1385). لغت‎نامه. تهران، مؤسسه انتشارات و چاپ دانشگاه تهران.
راغب اصفهانی، حسین بن محمد، (1412 ق). مفردات. (غلامرضا خسروی حسینی، ترجم). تهران، مرتضوی.
رضایی، محمدعلی (1388). تفسیر مهر قرآن. قم، پژوهش‎های تفسیر و علوم قران.
زبیدی‎حنفی، محب‎الدین‎ابی‎فیض سید محمد مرتضی حسینی واسطی (1414 ق). تاج العروس من جواهر القاموس. بیروت، انتشارات دار الفکر.
زمخشری، محمود (1407 ق). الکاشف عن الحایق غوامض التزیل. بیروت، دار‎الکتب العربی.
سیوطی، عبدالرحمن‎بن‎ابی‎بکر (1404 ق). الدر المنثور فی التفسیر بالماثور. (عبدالله محمد هاشم یمنی الشیخ، مترجم). قم، کتابخانه آیت‎الله مرعشی نجفی.
صادقی تهرانی، محمد (1388). ترجمان قرآن. قم، شکرانه.
طباطبایی، سید محمدحسین (1374). المیزان فی تفسیر القرآن. (سید محمدباقر موسوی همدانی، مترجم) قم، دفتر انتشارات اسلامی.
طبرسی، فضل بن حسن (1379). مجمع‎البیان فی تفسیر القرآن. تهران، ناصرخسرو.
طیب، سید عبدالحسین (1378). أطیب البیان. تهران، انتشارات اسلام.
عسکری، ابی‎هلال (1426 ق). معجم الفروق اللغویه. قم، مؤسسه النشر اسلامی.
فخر رازی، محمد بن عمر (1430 ق). التفسیر الکبیر (مفاتیح الغیب). بیروت، دار الاحیاء التراث العربی.
قرائتی، محسن (1388). تفسیر نور. تهران، مرکز فرهنگی درس‎هایی از قرآن.
قرطبی، ابوعبدالله محمد بن احمد (1371). الجامع الاحکام القران. تهران، دار‎الکتب الاسلامیه.
کاشانی، فتح‎‎الله بن شکرالله (1336 ق). منهج‎الصادقین فی إلزام المخالفین. تهران، محمدحسین علمی.
مغنیه، محمد‎جواد (1407 ق). تفسیر الکاشف. تهران، دار الکتب الاسلامیه.
مکارم‎شیرازی، ناصر (1374). تفسیر نمونه. تهران، دارالکتب اسلامیه.
میر قادری، سید فضل‎الله، کیانی، حسین (1391). بن‎مایه‎های ادبیات مقاومت در قران. ادبیات دینی، 1(4).

  • تاریخ دریافت 28 اسفند 1403
  • تاریخ بازنگری 02 مرداد 1404
  • تاریخ پذیرش 03 آبان 1404