پژوهش های سیاست اسلامی

پژوهش های سیاست اسلامی

ساخت و اعتباربخشی مدل ثبات سیاسی – اجتماعی بر اساس منظومه فکری آیت‌الله خامنه‌ای: ارائه راهبرد مطلوب در شرایط پساجنگ

نوع مقاله : مقالات پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری، گروه علوم سیاسی، واحد قم، دانشگاه آزاد اسلامی، قم ، ایران.
2 دانشیار، گروه علوم سیاسی، واحد قم، دانشگاه آزاد اسلامی، قم ، ایران.
3 استاد، گروه علوم سیاسی، واحد قم، دانشگاه آزاد اسلامی، قم ، ایران.
10.22034/ipr.2026.552968.2317
چکیده
مبانی فکری امامین انقلاب، بهرغم ظرفیتهای نظری، در بسیاری از ابعاد کارکردی بهخوبی پردازش نشده است. ازآنجاییکه در برهه کنونی حفظ ثبات سیاسی و اجتماعی یک موضوع وجودی برای ایران و انقلاب است، تحقیق حاضر تلاشی است تا ضمن رفع نارساییهای روشی-معرفتی در پژوهش‌های پیشین به این سؤال اساسی پاسخ دهد که الگوی ثبات سیاسی-اجتماعی در منظومه فکری رهبر انقلاب دارای چه مؤلفهها و متغیرهایی است و راهبرد مطلوب مبتنی بر این تفکر برای وضعیت کنونی کشور کدام است. بر همین اساس از تلفیق مدلسازی معادله ساختاری و سناریونویسی در ماتریس اثرات متوازن استفاده شد. یافتههای حاصل از تحلیل عاملی تعقیبی نشان داد که مدل ثبات سیاسی و اجتماعی در اندیشه و مشی رهبری دارای چهار بعد «ساختار ثبات»، «مکانیسم ثبات»، «معرفت‌شناسی ثبات» و «پراگماتیک ثبات» و 22 متغیر است که از شاخصهای برازش خوبی برخوردار است (مربع خی، 1.01; شاخص انطباق مبتنی بر نرم، 0.93; شاخص انطباق مقایسهای، 0.91 و ریشه میانگین مربعات خطاهای تخمین،0.01). نتایج تحلیل ساختاری نخبگانی نشان داد که سناریوی مطلوب دربردارنده سه محور اتحاد همافزا، مشروعیت افزایی و انگیزش راهبردی است.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

Developing and Validating the model of Political stability based on the Thought System of Ayatullah Khamenei : Presenting the Consistent Scenario in Post-War Conditions

نویسندگان English

Ahmad Yari 1
Mohammad Torabi 2
Ali Shirkhani 3
1 PhD student, Department of Political Science, Qom Branch, Islamic Azad University, Qom, Iran.
2 Associate Professor, Department of Political Science, Qom Branch, Islamic Azad University, Qom, Iran.
3 Professor, Department of Political Science, Qom Branch, Islamic Azad University, Qom, Iran.
چکیده English

The intellectual foundations of the two leaders of the Islamic Revolution—anchored in revelatory sources, a monotheistic ontology, and an Iranian-Islamic epistemology—have endowed revolutionaries and policymakers with significant capacities. Yet, previous research indicates that these foundations have not been sufficiently developed in many functional dimensions, particularly in applying their leadership models to political and social systems. Given that preserving political and social stability is now an existential issue for Iran and the Revolution, this study seeks to address methodological and epistemic gaps in earlier works by extracting and validating a political–social stability model grounded in the thought and practice of the Leader of the Revolution, and by offering a suitable strategy for the country’s current situation. Employing structural equation modeling combined with scenario writing in a balanced effects matrix, the findings of confirmatory factor analysis identified four dimensions of stability—structural, mechanistic, epistemological, and pragmatic—encompassing 22 variables. The model demonstrated strong fit indices (χ² = 1.01; NFI = 0.93; CFI = 0.91; RMSEA = 0.01). Elite structural analysis further revealed a desirable scenario consisting of three axes: synergistic unity, centered on aligning the Revolution–Iran’s interests with diplomatic and field capacities; legitimacy enhancement, focused on raising ideological, normative, legal, and political awareness of the system’s performance; and strategic motivation, emphasizing the creation of enthusiasm, hope, and vitality for service, progress, and defense of national rights. These findings are consistent with the Leader’s orientations in the post–twelve-day war period and with prior scholarly media analyses.

کلیدواژه‌ها English

Thought
Crisis
Political Stability
Scenario Writing
Leadership
Modeling
Factor Analysis
قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران.
افتخاری اصغر، حسینزاده ابوالحسن (1390). اصول و ارکان الگوی مدیریت سیاسی امام خمینی. مطالعات انقلاب اسلامی. ۸ (26). 11-38.
افشنگ، راشد و شیرخانی، علی و ترابی، محمد (1404). متغیر شناسی راهبرد امنیتی ایران پس از هفتم اکتبر بر اساس نظریه نقش: ارائه سناریوی سازگار بر اساس اندیشه رهبری. مطالعات راهبردی بسیج. 28(107). 53-89.
بشیریه، حسین (1372). انقلاب و بسیج سیاسی. تهران، انتشارات دانشگاه تهران
پورفرد، مسعود (1396). ثبات سیاسی در نظام مردمسالاری دینی. سیاست متعالیه. 5(19). 43-64.
جهانگیری، سعید و محمدی، فاضل (1400). تبیین نقش ثبات سیاسی در نظریه حکمرانی خوب. دولت پژوهی ایران معاصر. 7 (4). 124-142.
حاجیانی، ابراهیم (1402). آینده ثبات سیاسی ایران تحت تأثیر ناآرامیهای اجتماعی 1401. انقلاب پژوهی. 1(2). 267-296.
حسینی، سید حسین (1381). رهبری و انقلاب: نقش امام خمینی در انقلاب اسلامی ایران. تهران، پژوهشکده امام خمینیŠ
سلامی، حسین و یداللهی، رضا (1396). ارائه الگوی دفاعی حاکم بر اندیشههای حضرت امام خامنهایK. مطالعات دفاعی استراتژیک. 15(69). 5-32.
شفیعی، عباس (1378). سبک رهبری امام خمینی. تهران، امیرکبیر
شفیعی، احمد و برزگر، ابراهیم (1395). نقش ولایت و رهبری در ثبات سیاسی جمهوری اسلامی ایران (مطالعه موردی رهبری امام خامنهایK). فصلنامه آفاق امنیت. 9 (30). 5-40.
فوزی، یحیی (1399). اندیشه سیاسی امام خمینی. قم، نشر معارف
محلاتی، سروش (1381). مبانی فکری و سیاسی امام خمینی. قم، پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی
محمدی، منوچهر و معینی پور، مسعود (1391). اصول حاکم بر سبک مدیریت رهبر انقلاب اسلامی در کنترل و مهار وقایع انتخابات 1388. پژوهشنامه انقلاب اسلامی. 1(1). 29-55.
مهدویزادگان، داوود (1384). شیوه رهبری امام خمینی و سیادت وبری. علوم سیاسی. 29 (1). 147-184.
موسوی خمینی، امام روحالله (1348). ولایتفقیه. تهران، موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی
موسوی خمینی، امام روحالله (1368). صحیفه امام (جلدهای 6-15). تهران، موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی
دوره 13، شماره 28
دی 1404
صفحه 191-217

  • تاریخ دریافت 20 مهر 1404
  • تاریخ بازنگری 25 آبان 1404
  • تاریخ پذیرش 21 بهمن 1404