پژوهش های سیاست اسلامی

پژوهش های سیاست اسلامی

طراحی مدل حکمرانی تاب‌آور مبتنی بر آموزه‌های حضرت موسی (ع)

نوع مقاله : مقالات پژوهشی

نویسندگان
1 دانشیار، مدیریت منابع انسانی، گروه مدیریت منابع انسانی و کسب وکار، دانشکده مدیریت، دانشگاه خوارزمی
2 دانشجوی دکتری گروه مدیریت بازرگانی، دانشکده مدیریت، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران.
10.22034/ipr.2026.553181.2318
چکیده
هدف این پژوهش، طراحی الگوی حکمرانی تاب‎آور مبتنی بر آموزه‎های حضرت موسی† است. روش پژوهش، کیفی و با رویکرد استقرایی بود و به‎منظور تحلیل داده‎ها از فن تحلیل مضمون استفاده شد. این پژوهش در پی پاسخ به این پرسش بود که مؤلفه‎های حکمرانی تاب‎آور در سیره حضرت موسی† کدامند و چگونه می‎توانند در قالب یک الگوی مفهومی برای حکمرانی نوین ارائه شوند. شیوه حکومت‎داری حضرت موسی† در اداره جامعه‎ای که با چالش‎ها و شوک‎های متعددی روبرو بوده است، می‎تواند به‎عنوان الگویی برای تاب‎آوری حکمرانی در جوامع مدرن باشد. نتایج پژوهش یک الگوی مفهومی منسجم را ترسیم می‎کند. در سطح کلان، این الگو بر سه رکن اصلی استوار است: سطح الزامات حکمرانی در حوزۀ مبانی آرمانی و مشروعیت‎بخش، سطح الزامات حکمرانی در حوزۀ مدیریت راهبردی و سازگاری و سطح الزامات حکمرانی در حوزۀ نهادسازی و توسعۀ سرمایه‎های انسانی و اجتماعی. این مؤلفه‎ها می‎توانند الگویی برای پیاده‎سازی تاب‎آوری در نظام‎های حکمرانی جوامع مدرن فراهم آورند.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

Designing a Resilient Governance Model Based on the Teachings of Prophet Moses (AS) through Thematic Analysis

نویسندگان English

Hassan Rangriz 1
Zahra Roshanazadeh 2
1 َAssociate Professor, Human Resource Management, dept. of HRM and MBA, Faculty of Management, Kharazmi University
2 Department of Business Management, Faculty of Management, Kharazmi University, Tehran, Iran
چکیده English

This study aimed to design a comprehensive model of resilient governance based on the teachings of Prophet Moses (AS). The research employed a qualitative method with an inductive approach, utilizing thematic analysis for data analysis. A significant aspect of this research is that previous studies on resilient governance have primarily focused on modern societies, revealing a notable gap in examining historical patterns of resilience relying on religious narratives, particularly the conduct (Seerah) of the Prophets as practical models of societal leadership. This study consequently sought to answer the following question: what are the components of resilient governance in the leadership conduct of Prophet Moses (AS), and how can they be presented as a conceptual model for modern governance? The governance approach of Prophet Moses (AS) in leading a society faced with numerous challenges and shocks can serve as a model for governance resilience in modern societies. The results of the study delineate a coherent conceptual model titled "Moses-Inspired Resilient Governance." At a macro level, this model rests on three fundamental pillars: the level of governance requirements in the domain of idealistic and legitimacy-giving foundations, the level of governance requirements in the domain of strategic management and adaptation, and the level of governance requirements in the domain of institution-building and development of human and social capital. These components can provide a model for implementing resilience in governance systems of modern societies.

کلیدواژه‌ها English

Governance
Resilient Governance
Prophet Moses
Statecraft
Government
اکبری، ظاهر و ولی‎الله نقی‎پورفر (۱۳۹۷). راهبردهای مقابله با مسائل فرهنگی و اجتماعی در سیره مدیریتی حضرت موسی† از منظر قرآن. اسلام و پژوهش‎های مدیریتی، ۱۶ (۷)، ۷۵-۹۲.
باقری کنی، مصباح‎الهدی و محمدرضا کاظمی نجف‎آبادی (۱۳۹۲). تبیین الگوی رهبری قوم بنی‎اسرائیل به دست حضرت موسی†؛ پژوهشی قرآنی. اندیشه مدیریت راهبردی، ۷ (۲)، ۱۵۷-۱۸۸.
پیروز، علی آقا (۱۴۰۰). عناصر اساسی حکمرانی اداری از منظر آموزه‎های اسلامی. پژوهش‎های سیاست اسلامی، ۹ (۲۰)، ۱۶۵-۱۹۲.
حکاک، محمد، حسن صالحی و یونس فرقانی (۱۳۹۷). طراحی الگوی مفهومی اسلام برای عدالت در نظام جبران خدمات، مبتنی بر آموزه‎های نهج‎البلاغه. مدیریت در دانشگاه اسلامی، ۷ (۱۶)، ۳۴۱-۳۵۸.
حکم‎آبادی، سید حامد و سلیمی‎فر فلاحی (۱۴۰۳). بررسی تأثیر حکمرانی خوب بر تاب‎آوری اقتصادی کشورهای منتخب صادرکننده نفت با تمرکز بر کنترل فساد. تحلیل‎های اقتصادی توسعه ایران، ۹ (۲)، ۲۱۹-۲۵۰.
خرقانی، خیاط و محمد ظاهر قربانی (۱۴۰۲). نماد و نقش آن در فرازمانی بودن قصه‎های قرآنی (مطالعه موردی داستان حضرت موسی†). آموزه‎های قرآنی، ۳۶ (۱۹)، ۹۹-۱۱۹.
دیباجی، سید محمدعلی (۱۳۸۷). پیامبران دولتمرد: پژوهشی درباره مدل‎های حکومت در قرآن. تهران: مرکز پژوهش‎های مجلس شورای اسلامی.
راغب اصفهانی، حسین بن محمد (ق ۴۲۵). مفردات الفاظ القرآن. بیروت: دارالقلم.
رنگریز، حسن (۱۳۹۸ الف). طراحی الگوی حکومت‎داری پایدار مبتنی بر فرمان حکومتی حضرت علی† به مالک اشتر. پژوهش‎های سیاست اسلامی، ۷ (۱۵)، ۵۵-۸۴.
رنگریز، حسن (۱۳۹۸ ب). طراحی الگوی دولت علوی مبتنی بر آموزه‎های نهج‎البلاغه. پژوهش‎نامه علوی، ۱۰ (۲)، ۲۳-۴۶.
رنگریز، حسن (۱۴۰۱ ج). طراحی مدل جامع حکومت دینی مبتنی بر آموزه‎های حضرت محمدˆ با رویکرد تحلیل مضمون. پژوهش‎های سیاست اسلامی، ۲۰ (۹)، ۱۰۴-۱۳۵.
سید جعفری، سید امیر (۱۴۰۴). مکانیسم‎ها و پیامدهای سوگیری خوش‎بینی در تصمیمات حکمرانی از منظر قرآن کریم و نهج‎البلاغه. پژوهش‎های سیاست اسلامی، ۱۳ (۲۷)، ۹۰-۱۲۱.
شیخی‎علی‎آباد (۱۴۰۳). ویژگی‎های رفتاری رهبر از منظر قرآن (با تأکید بر ویژگی‎های رفتاری حضرت موسی†). اسلام و پژوهش‎های مدیریتی، ۲۸ (۱۴)، ۸-۲۰.
لک‎زایی، شریف، حسین‎پور اصل کلشانی و حدادی (۱۴۰۴). ابعاد چهارگانۀ حکمرانی در قرآن: تحلیل روایت‎های انبیای پیش از اسلام. علوم سیاسی، ۲۷ (۴)، ۶-۵۳.
نجات‎بخش اصفهانی، علی (۱۳۹۹). الگوی مدیریت بحران حضرت موسی† در آیات قرآن کریم. علم و تمدن در اسلام، ۲ (۵)، ۳۴-۵۵.
نوبری، علیرضا و حامد بیات (۱۴۰۳). الگوی چگونگی مقابله فرعون با موسی† و منتظران ایشان از بنی‎اسرائیل بر اساس تحلیل محتوای آیات ناظر قرآن کریم. مطالعات قرآنی و فرهنگ اسلامی، ۸ (۴)، ۱۱۵-۱۴۱.
Akbari, Z., & Naqipourfar, V. (2018). Strategies for dealing with cultural and social issues in the managerial conduct of Prophet Moses from the perspective of the Quran. Islam and Management Research, 16(7), 75–92.
Akgun, A. E. Keskin, H. & Byrne, J (2014). Complex adaptive systems theory and firm product innovativeness. Journal of Engineering and Technology Management, 31, 21-42.
Bagheri Kani, M., & Kazemi Najafabadi, M. R. (2013). Explaining the leadership model of the Israelites by Prophet Moses: A Quranic study. Strategic Management Thought, 7(2), 157–188.
Bedi, N. Bishop, M. Hawkins, U. Miller, O. Pedraza, R. Preble, A. & Rico-Rairan, A (2014). Linking resilience and good governance: A literature review. Anthos, 6(1), 1-23.
Braun, V. & Clarke, V (2006). Using thematic analysis in psychology. Qualitative Research in Psychology, 3(2), 77–101.
Dibaji, S. M. A. (2008). Prophet‑statesmen: A study on governance models in the Quran. Tehran: Islamic Consultative Assembly Research Center.
دوره 13، شماره 28
دی 1404
صفحه 43-71

  • تاریخ دریافت 21 مهر 1404
  • تاریخ بازنگری 22 بهمن 1404
  • تاریخ پذیرش 30 بهمن 1404